Năm 2025 đang chứng kiến làn sóng IPO sôi động nhất trong nhiều năm trở lại đây, với hàng loạt doanh nghiệp lớn từ tài chính, bất động sản đến sản xuất công nghiệp đồng loạt nộp hồ sơ chào bán cổ phiếu ra công chúng. Sự trở lại mạnh mẽ này phản ánh kỳ vọng tăng trưởng của nền kinh tế cùng những thay đổi trong thị trường niêm yết và tăng tính minh bạch. Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội huy động vốn và mở rộng thị trường, nhà đầu tư cá nhân cũng cần thận trọng trước những rủi ro tiềm ẩn khi thị trường đang ở giai đoạn hưng phấn.
Bức tranh hiện trạng IPO tại Việt Nam
Theo Báo Tuổi Trẻ (“Bùng nổ IPO năm nay, cơ hội lớn nhưng nhà đầu tư lưu ý để tránh ‘kẹp hàng’”, 19/09/2025), nửa cuối năm 2025 chứng kiến làn sóng IPO quy mô lớn nhất trong nhiều năm trở lại đây, với tổng giá trị huy động ước đạt gần 16.000 tỷ đồng từ các thương vụ của những doanh nghiệp lớn như VPBankS, TCBS và công ty con của Hòa Phát. Cùng với bối cảnh thị trường chứng khoán tích cực, Nghị định 245 mới ban hành đã tạo cú hích mạnh mẽ khi rút ngắn thời gian từ IPO đến niêm yết xuống còn 30 ngày, đồng thời thống nhất hồ sơ IPO và tăng cường yêu cầu công bố thông tin minh bạch. Những thay đổi này được giới chuyên môn đánh giá là yếu tố quan trọng thúc đẩy làn sóng phát hành mới, đồng thời hỗ trợ Việt Nam trong tiến trình nâng hạng thị trường.
Đến tháng 10, hoạt động IPO bước vào giai đoạn sôi động hơn khi hàng loạt doanh nghiệp lớn chính thức niêm yết hoặc hoàn tất thủ tục chào bán cổ phần. Thị trường ghi nhận khoảng 20 doanh nghiệp đang trong quá trình chuẩn bị hoặc sẵn sàng IPO từ nay đến năm 2027, trải rộng trên nhiều lĩnh vực từ tài chính, tiêu dùng, công nghệ đến hạ tầng. Trong đó, TCBS (Chứng khoán Kỹ Thương) và F88 (UPCoM) là hai cái tên đã chính thức lên sàn trong quý IV/2025, mở màn cho chu kỳ niêm yết mới. (Lao động, 22/10/2025)
Cụ thể, TCBS đã chính thức niêm yết hơn 2,31 tỷ cổ phiếu TCX trên HoSE vào ngày 21/10/2025, với giá tham chiếu 46.800 đồng/cp và vốn hóa vượt 113.000 tỷ đồng, trở thành một trong những công ty chứng khoán có giá trị lớn nhất thị trường. Trước đó, đợt IPO 231 triệu cổ phiếu TCBS vào đầu tháng 9 đã thu hút 27.000 tỷ đồng tiền đặt mua, gấp 2,5 lần lượng chào bán, trong đó có khoảng 500 triệu USD đến từ 78 tổ chức và quỹ ngoại. Thành công của TCBS được xem là “phát súng mở màn” cho làn sóng IPO ngành chứng khoán (Cafef, 24/10/2025). Chỉ vài ngày sau, thị trường tiếp tục đón nhận thông tin tích cực về thương vụ IPO của VPBankS, được đánh giá là một trong những đợt chào bán lớn nhất trong lịch sử ngành chứng khoán Việt Nam. (Cafef, 29/10/2025)
Nhìn chung, chuỗi sự kiện IPO từ tháng 9 đến nay cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc về quy mô và chiều sâu, với sự góp mặt của các doanh nghiệp đầu ngành. Làn sóng này không chỉ mở rộng hàng hóa niêm yết, mà còn góp phần nâng cao tính thanh khoản và sức hấp dẫn của thị trường đối với nhà đầu tư trong và ngoài nước, tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng mới trong giai đoạn 2025 – 2027.
Cơ hội gì cho nhà đầu tư cá nhân?
Làn sóng IPO đang hình thành không chỉ mang lại nguồn hàng hóa chất lượng cho thị trường chứng khoán, mà còn mở ra cơ hội sinh lời đáng kể cho nhà đầu tư cá nhân trong giai đoạn 2025 – 2027. Khác với giai đoạn trầm lắng trước đó, các doanh nghiệp chuẩn bị niêm yết lần này đa phần có nền tảng tài chính vững, thương hiệu quen thuộc, và mô hình kinh doanh đã được kiểm chứng, từ nhóm tài chính – chứng khoán (TCBS, VPS, VPBankS) đến tiêu dùng – bán lẻ (Masan Consumer, TH Group, Bách Hóa Xanh, Highlands Coffee…) (Lao động, 22/10/2025). Điều này giúp các nhà đầu tư cá nhân có thêm cơ hội tiếp cận những doanh nghiệp đầu ngành ngay từ giai đoạn sớm, thay vì chỉ tham gia khi cổ phiếu đã tăng mạnh sau niêm yết.
Một điểm đáng chú ý là mức định giá của nhiều thương vụ đang ở mức hợp lý, thậm chí hấp dẫn so với khu vực. Ví dụ, VPBankS IPO với P/E dự phóng chỉ 14,3 lần, thấp hơn trung bình ngành, trong khi VPS dự kiến chào bán ở mức 60.000 đồng/cp, tương ứng tỷ lệ huy động vốn lớn nhưng vẫn nằm trong vùng “định giá an toàn” so với tốc độ tăng trưởng lợi nhuận (Cafef, 29/10/2025). Với thanh khoản thị trường cao và dòng vốn ngoại quay lại mạnh mẽ sau khi Việt Nam được nâng hạng lên “thị trường mới nổi thứ cấp”, các cổ phiếu IPO có tiềm năng trở thành tâm điểm hút vốn trong trung và dài hạn.
Đối với nhà đầu tư cá nhân, đây không chỉ là cơ hội săn tìm cổ phiếu “tân binh” có triển vọng, mà còn là dịp để đa dạng hóa danh mục, mở rộng sang các lĩnh vực đang thiếu đại diện trên sàn như tiêu dùng, công nghệ, hạ tầng và nông nghiệp.
Rủi ro và thách thức với nhà đầu tư cá nhân
Dù làn sóng IPO 2025 đang mở ra nhiều cơ hội mới, song đi kèm với đó là không ít rủi ro mà nhà đầu tư cá nhân cần nhận diện rõ. Trước hết, rủi ro định giá cao là vấn đề phổ biến trong các giai đoạn thị trường hưng phấn. Khi nhu cầu mua vượt xa lượng cổ phần chào bán, mức giá IPO thường được đẩy lên tiệm cận kỳ vọng cao nhất. Trong bối cảnh dòng tiền dồi dào, không ít nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận mức định giá vượt xa giá trị nội tại, khiến dư địa tăng giá sau niêm yết bị thu hẹp đáng kể.
Bên cạnh đó, rủi ro pha loãng và hiệu quả sử dụng vốn cũng là yếu tố cần lưu ý. Nhiều doanh nghiệp tận dụng điều kiện thị trường thuận lợi để tăng vốn nhanh, nhưng không phải lúc nào cũng có kế hoạch cụ thể cho việc triển khai nguồn vốn mới. Nếu dòng tiền huy động không được phân bổ hợp lý vào các dự án tạo lợi nhuận, lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) sẽ sụt giảm, và gánh nặng pha loãng rốt cuộc lại chuyển sang cổ đông nhỏ lẻ.
Một thách thức khác là thông tin bất cân xứng. Nhà đầu tư cá nhân thường khó tiếp cận dữ liệu định giá, báo cáo tài chính kiểm toán hoặc kế hoạch kinh doanh chi tiết của doanh nghiệp trước IPO. Việc dựa quá nhiều vào kỳ vọng thị trường hoặc hiệu ứng “tên tuổi lớn” có thể khiến quyết định đầu tư thiếu cơ sở. Thực tế, không ít cổ phiếu sau IPO đã mất từ 20 – 30% giá trị chỉ trong vài tháng khi nhà đầu tư nhận ra mức định giá ban đầu quá cao so với kết quả kinh doanh thực tế.
Cuối cùng, IPO vẫn là một cuộc chơi dài hơi, đòi hỏi sự kiên nhẫn và hiểu biết. Những biến động mạnh trong giai đoạn đầu niêm yết dễ khiến nhà đầu tư nhỏ lẻ bị “lung lay”, bán ra đúng đáy hoặc mua vào ở đỉnh ngắn hạn. Do đó, chiến lược quản trị rủi ro là yếu tố sống còn nếu muốn tận dụng được làn sóng IPO này một cách bền vững.
Lời kết
Làn sóng IPO 2025 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của thị trường chứng khoán Việt Nam, nơi cơ hội và rủi ro song hành. Với nhà đầu tư cá nhân, đây là thời điểm cần cân bằng giữa tầm nhìn dài hạn và kỷ luật đầu tư, để có thể chọn lọc doanh nghiệp tốt, tránh cuốn theo tâm lý đám đông, và cân nhắc kỹ những yếu tố thường ảnh hưởng đến diễn biến giá cổ phiếu sau khi IPO.
Xem thêm các bài viết: Thông tin CFA, Tin tức thị trường, Tổng hợp công thức CFA, Đăng ký thi CFA, Thư viện đầu tư
