Trong thị trường chứng khoán Việt Nam, VN30 là chỉ số quan trọng mà hầu hết nhà đầu tư cần phải biết. Đây là công cụ phản ánh nhóm cổ phiếu lớn và có ảnh hưởng nhất trên sàn HOSE, đồng thời thường được dùng làm cơ sở cho nhiều sản phẩm đầu tư. Hiểu rõ VN30 sẽ giúp nhà đầu tư có cái nhìn chính xác hơn về xu hướng thị trường và đưa ra quyết định đúng đắn hơn.
VN30 là gì?
Chỉ số VN30 được Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) chính thức thành lập và sử dụng từ ngày 6/2/2012. Đây là chỉ số đại diện cho 30 cổ phiếu có giá trị vốn hóa lớn nhất và tính thanh khoản cao nhất trên sàn HOSE. Nhóm cổ phiếu thuộc rổ VN30 chiếm khoảng 80% tổng vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam.
Danh mục VN30 được lựa chọn dựa trên các tiêu chí chặt chẽ về quy mô doanh nghiệp, khối lượng giao dịch, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và tình trạng niêm yết. Nhờ đó, VN30 được xem là “bộ lọc” để tìm ra những cổ phiếu có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến thị trường.
So với VN-Index (bao gồm toàn bộ cổ phiếu trên HOSE), VN30 tập trung vào nhóm doanh nghiệp đầu ngành, chiếm tỷ trọng lớn trong vốn hóa và giá trị giao dịch. Do đó, chỉ số này thường phản ánh rõ nét hơn diễn biến của nhóm cổ phiếu dẫn dắt thị trường.
Một số thông tin cơ bản về chỉ số VN30
- Ký hiệu: VN30
- Ngày cơ sở: 02/01/2009
- Giá trị chỉ số cơ sở: 313.34
- Loại chỉ số: Chỉ số giá
- Số lượng cổ phiếu thành phần: 30 mã cổ phiếu chính và 5 mã dự phòng
- Kỳ điều chỉnh danh mục VN30: 2 kỳ bán niên trong tháng 1 và tháng 7
- Tần suất điều chỉnh hệ số chia và tỷ lệ free-float: 1, 4, 7, 10
- Tần suất tính toán chỉ số: 5 giây/lần
Ý nghĩa của chỉ số VN30
Đại diện cho nhóm cổ phiếu lớn và quan trọng nhất
VN30 tập hợp 30 công ty có vốn hóa thị trường (giá trị tổng thể của doanh nghiệp trên sàn) và mức độ giao dịch (thanh khoản) cao nhất trên sàn HOSE. Đây thường là những doanh nghiệp đầu ngành như ngân hàng, bất động sản, bán lẻ, dầu khí… Có thể coi VN30 như “top 30” doanh nghiệp niêm yết lớn nhất và có ảnh hưởng nhất. Vì thế, khi VN30 tăng hay giảm, nó thường cho thấy bức tranh chung về sức khỏe của thị trường Việt Nam.
Thước đo hiệu suất thị trường
Với hàng trăm mã cổ phiếu niêm yết, việc theo dõi toàn bộ thị trường là điều gần như không thể đối với nhà đầu tư cá nhân. VN30 giúp giải quyết vấn đề này bằng cách gom nhóm các cổ phiếu quan trọng nhất, để phản ánh xu hướng chính của thị trường. Nếu VN30 tăng mạnh, nhiều khả năng thị trường đang trong giai đoạn tích cực, ngược lại nếu VN30 giảm thì có thể cho thấy tâm lý thận trọng hoặc lo ngại rủi ro đang chiếm ưu thế.
Tín hiệu về sự dịch chuyển của dòng vốn
Danh sách VN30 không cố định mà được cập nhật định kỳ 6 tháng một lần. Việc một cổ phiếu được đưa vào hay bị loại ra khỏi danh mục cho thấy sự thay đổi về giá trị và tính thanh khoản của doanh nghiệp. Điều này phản ánh dòng tiền của nhà đầu tư đang dịch chuyển: có thể rút khỏi một số ngành đang gặp khó khăn và chảy vào những ngành có tiềm năng tăng trưởng hơn. Do đó, VN30 cũng gián tiếp chỉ ra lĩnh vực nào đang “nóng” trên thị trường.
Cung cấp thông tin cho nhà đầu tư
VN30 giống như một “chỉ báo nhanh” để nhà đầu tư đánh giá thị trường. Nhờ theo dõi sự thay đổi của chỉ số này, họ có thể định hình chiến lược: nên đầu tư dài hạn, ngắn hạn, hay đứng ngoài quan sát. Ngoài ra, vì VN30 tập trung các doanh nghiệp lớn, theo dõi chỉ số này cũng giúp nhà đầu tư cá nhân nhận biết những lĩnh vực có triển vọng trong từng giai đoạn, ví dụ: ngân hàng tăng trưởng mạnh, bất động sản chững lại, hay bán lẻ bùng nổ.
So sánh VN30 và VN-Index
Nhìn chung VN-Index và VN30 đều là các chỉ số phản ánh thị trường chứng khoán, và có ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư. Tuy nhiên, giữa chúng vẫn có sự khác biệt:
| Tiêu chí | VN30 | VN-Index |
| Định nghĩa | Chỉ số gồm 30 cổ phiếu lớn nhất và thanh khoản cao nhất trên sàn HOSE. | Chỉ số đo lường biến động giá của toàn bộ cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE. |
| Số lượng cổ phiếu | 30 mã | Hơn 300 mã (thay đổi theo số lượng công ty niêm yết). |
| Tiêu chí chọn lọc | Dựa trên vốn hóa lớn và thanh khoản cao. Danh mục được rà soát 6 tháng/lần. | Bao gồm tất cả cổ phiếu trên HOSE, không phân biệt quy mô hay thanh khoản. |
| Mức độ phản ánh thị trường | Tập trung vào nhóm doanh nghiệp đầu ngành, có ảnh hưởng lớn đến thị trường. | Phản ánh toàn diện toàn bộ thị trường HOSE, từ doanh nghiệp lớn đến nhỏ. |
| Tính ổn định | Tương đối ổn định vì tập trung vào cổ phiếu bluechip, ít biến động bất thường. | Dễ biến động mạnh hơn do có nhiều cổ phiếu nhỏ và thanh khoản thấp. |
Công thức tính chỉ số VN30
Cách tính chỉ số VN30 được áp dụng theo công thức sau:
VN30 Index=Giá trị vốn hóa thị trường hiện tại (CMV)/Giá trị vốn hóa thị trường cơ sở (BMV)
Trong đó:
- CMV đại diện cho giá trị vốn hóa thị trường hiện tại.
- BMV là hệ số chia, dùng để tính toán chỉ số. Nếu CMV thay đổi bởi các yếu tố ngoài biến động giá thị trường, BMV sẽ được điều chỉnh để duy trì sự liên tục và nhất quán của chỉ số.
Theo Bộ quy tắc xây dựng và quản lý Bộ chỉ số HOSE-Index phiên bản 3.0 của HoSE cập nhật tháng 11/2020, cácchỉ số (bao gồm VN-Index, VN30-Index, VN Midcap, VN100…)sẽ được tính toán dựa trên phương pháp giá trị vốn hóa điều chỉnh free-float.
Chỉ số = Giá trị vốn hóa thị trường hiện tại / Hệ số chia
Trong đó:
CMV – Giá trị vốn hóa thị trường hiện tại được tính theo công thức:
– i=1, 2, 3,..n
– n: Số cổ phiếu trong rổ chỉ số
– pi: Giá cổ phiếu i tại thời điểm tính toán
– si: Khối lượng cổ phiếu đang lưu hành của cổ phiếu i tại thời điểm tính toán
– fi: Tỷ lệ free-float làm tròn của cổ phiếu i trong rổ chỉ số tại thời điểm tính toán
– ci: Tỷ lệ giới hạn tỷ trọng vốn hóa (chỉ tiêu này để tránh tình trạng một cổ phiếu đơn lẻ hay một nhóm cổ phiếu có liên quan chiếm tỷ trọng vốn hóa quá lớn)
Với mỗi bộ chỉ số, các cấu phần trong công thức sẽ có sự thay đổi hoặc áp dụng những quy tắc tính toán riêng.
Tiêu chí lựa chọn rổ cổ phiếu VN30
Danh mục VN30 không cố định mà được xem xét và điều chỉnh 6 tháng một lần (vào tháng 1 và tháng 7 hàng năm). Việc thay đổi này giúp chỉ số VN30 luôn phản ánh đúng tình hình của các cổ phiếu lớn và có tính thanh khoản cao nhất thị trường.
Để được đưa vào rổ VN30, cổ phiếu phải vượt qua nhiều tiêu chí khắt khe. Sau khi loại bỏ các tiêu chí như: Cổ phiếu thuộc diện bị cảnh cáo, kiểm soát, tạm ngừng giao dịch trong vòng 3 tháng, cổ phiếu có thời gian niêm yết và giao dịch trên sàn chứng khoán ít hơn 6 tháng thì các cổ phiếu mới đủ điều kiện để được sàng lọc tiếp vào rổ VN30 gồm các bước cụ thể như sau:
- Sàng lọc giá trị vốn hóa: Chọn ra 50 cổ phiếu có giá trị vốn hóa thị trường trung bình 6 tháng cao nhất (chưa điều chỉnh free float). Đây là bước đảm bảo rằng chỉ những doanh nghiệp có quy mô lớn mới được xét vào VN30.
- Sàng lọc tỷ lệ free float: Loại bỏ các cổ phiếu có tỷ lệ lưu hành tự do dưới 5%. Tỷ lệ free float càng cao thì cổ phiếu càng minh bạch và phản ánh đúng cung cầu trên thị trường.
- Sàng lọc thanh khoản: Xếp hạng các cổ phiếu theo giá trị giao dịch trung bình 6 tháng:
- 20 cổ phiếu đứng đầu được chọn thẳng vào VN30.
- Các cổ phiếu hạng 21 – 40 sẽ được cân nhắc, ưu tiên giữ lại cổ phiếu đã có sẵn trong VN30.
- Cổ phiếu từ hạng 41 trở đi sẽ bị loại bỏ.
Theo cách sàng lọc này, top 30 cổ phiếu sẽ được đưa vào rổ VN30, top 10 cổ phiếu tiếp theo sẽ đưa vào danh sách dự phòng.
Danh sách các mã cổ phiếu trong VN30
Dưới dây là danh sách các mã cổ phiếu thuộc rổ VN30 được cập nhật vào cuối tháng 9/2025:
| 1 | ACB | Ngân hàng TMCP Á Châu |
| 2 | BCM | Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển Công nghiệp |
| 3 | BID | Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam |
| 4 | CTG | Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (Vietinbank) |
| 5 | DGC | CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang |
| 6 | FPT | CTCP FPT |
| 7 | GAS | Tổng Công ty Khí Việt Nam |
| 8 | GVR | Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam |
| 9 | HDB | Ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố HCM (HDBank) |
| 10 | HPG | CTCP Tập đoàn Hòa Phát |
| 11 | LPB | Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) |
| 12 | MBB | Ngân hàng TMCP Quân đội |
| 13 | MSN | CTCP Tập đoàn Masan |
| 14 | MWG | CTCP Đầu tư Thế giới Di động |
| 15 | PLX | Tập đoàn Xăng Dầu Việt Nam |
| 16 | SAB | Tổng Công ty cổ phần Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (SABECO) |
| 17 | SHB | Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội |
| 18 | SSB | Ngân hàng TMCP Đông Nam Á |
| 19 | SSI | CTCP Chứng khoán SSI |
| 20 | STB | Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) |
| 21 | TCB | Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) |
| 22 | TPB | Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) |
| 23 | VCB | Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) |
| 24 | VHM | CTCP Vinhomes |
| 25 | VIB | Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam |
| 26 | VIC | Tập đoàn VINGROUP |
| 27 | VJC | CTCP Hàng không Vietjet |
| 28 | VNM | CTCP Sữa Việt Nam |
| 29 | VPB | Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) |
| 30 | VRE | CTCP Vincom Retail |
Vậy có nên đầu tư vào VN30 hay không?
Đầu tư vào chỉ số VN30 hay các quỹ mô phỏng VN30 (ETF) là một lựa chọn được nhiều nhà đầu tư quan tâm, bởi rổ chỉ số này tập hợp những cổ phiếu lớn, uy tín và có sức ảnh hưởng mạnh đến thị trường. Tuy nhiên, quyết định có nên đầu tư hay không còn phụ thuộc vào mục tiêu và khẩu vị rủi ro của từng cá nhân.
Ưu điểm khi đầu tư vào VN30
- Tính đại diện cao: VN30 phản ánh hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp hàng đầu thị trường. Nếu nền kinh tế tăng trưởng, đây thường sẽ là nhóm hưởng lợi trước.
- Tính an toàn tương đối: VN30 tập trung phản ánh nhóm các cổ phiếu “bluechip”, có nền tảng tài chính vững mạnh, thanh khoản tốt, ít rủi ro hơn so với các cổ phiếu nhỏ.
- Đa dạng ngành nghề: Danh mục VN30 bao phủ nhiều lĩnh vực như ngân hàng, bất động sản, thép, bán lẻ…, giúp phân tán rủi ro khi đầu tư.
- Dễ tiếp cận qua quỹ ETF: Thay vì mua từng cổ phiếu, nhà đầu tư có thể mua chứng chỉ quỹ ETF VN30 để hưởng lợi từ sự tăng trưởng chung của rổ chỉ số.
Hạn chế cần lưu ý
- Khả năng tăng trưởng giới hạn: Do là nhóm doanh nghiệp đã lớn và ổn định, cổ phiếu VN30 thường ít tạo ra mức tăng đột biến như cổ phiếu mid-cap hoặc small-cap.
- Giá thành cao: Vì chỉ số tập trung các cổ phiếu bluechip nên giá sẽ tương đối cao so với các cổ phiếu khác. Vậy nên, thay vì chăm chăm chạy theo các cổ phiếu giá cao, nhà đầu tư có thể lựa chọn các cổ phiếu khác phù hợp hơn.
- Biến động theo thị trường chung: Vì có sức ảnh hưởng lớn, VN30 thường biến động mạnh khi thị trường đi xuống.
- Không phải lúc nào cũng phù hợp: Với nhà đầu tư ưa mạo hiểm và tìm kiếm lợi nhuận cao trong ngắn hạn, VN30 có thể chưa đáp ứng kỳ vọng.
Lời kết
VN30 là chỉ số quan trọng phản ánh nhóm doanh nghiệp hàng đầu trên thị trường chứng khoán Việt Nam. FES hi vọng bài viết trên đã cung cấp nhiều kiến thức hữu ích về chỉ số này, và chúc các nhà đầu tư luôn thành công, sáng suốt trên chặng đường đầu tư của chính mình.
Xem thêm các bài viết: Thông tin CFA, Tin tức thị trường, Tổng hợp công thức CFA, Đăng ký thi CFA, Thư viện đầu tư
