Quy tắc 50/30/20: “kim chỉ nam” quản lý tàI chính cá nhân cho GenZ

Bạn đã bao giờ rơi vào hoàn cảnh đầu tháng thì “sang chảnh”, nhưng cuối tháng lại “sang chấn” vì rỗng ví? Hay dù đã làm việc thật chăm chỉ để tăng lương nhưng tài khoản tiết kiệm vẫn mãi là con số 0 tròn trĩnh hay không? Nếu câu trả lời là “Có” thì bạn không cô đơn đâu. Với nhịp sống nhanh và vô vàn trào lưu mới xuất hiện liên tục, nhiều bạn trẻ vẫn đang loay hoay trong bài toán cân bằng giữa chi tiêu và tiết kiệm, giữa “sống hết mình” ở hiện tại và tích góp cho tương lai.

FES sẽ giới thiệu đến bạn Quy tắc 50/30/20 – một phương pháp quản lý tài chính kinh điển, đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để bạn bắt đầu hành trình tự do tài chính từ ngay hôm nay.

Quy tắc 50/30/20 là gì?

Quy tắc 50/30/20 được phổ biến bởi Thượng nghị sĩ Mỹ Elizabeth Warren (trước đó là giáo sư luật phá sản tại Harvard). Quy tắc này gợi ý rằng bạn nên chia nhỏ thu nhập của mình thành 3 nhóm chính với tỷ lệ như sau:

  • 50% cho nhu cầu thiết yếu (Needs).
  • 30% cho sở thích cá nhân (Wants).
  • 20% cho tiết kiệm và đầu tư (Savings/Investments).

Thay vì đau đầu ghi chép từng đồng mỗi ngày hay lo lắng liệu bản thân có đang “lố tay”, bạn chỉ cần đảm bảo dòng tiền của mình chảy vào đúng 3 chiếc lọ này với tỷ lệ tương ứng.

Quy tắc 50/30/20 là gì?

Phân bổ chi tiết như thế nào cho hợp lý?

Nhóm 1: Nhu cầu thiết yếu (Needs) – 50%

Đây là những khoản chi phí bắt buộc để bạn duy trì cuộc sống cơ bản, nếu không chi thì cuộc sống của bạn sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Những khoản thuộc nhóm nhu cầu thiết yếu này bao gồm tiền thuê nhà, tiền điện nước, ăn uống hàng ngày, đi lại, học phí…

Nếu tổng những chi phí này vượt quá 50% thu nhập, bạn nên xem xét lại lối sống (tìm nhà với giá thuê rẻ hơn, tự nấu ăn thay vì ăn ngoài) hoặc nên tìm cách gia tăng thu nhập.

Nhóm 2: Sở thích cá nhân (Wants) – 30%

Cuộc sống sẽ rất tẻ nhạt nếu bạn chỉ có làm việc, học tập và chi trả những hóa đơn cố định. Nhóm sở thích cá nhân sẽ là nơi để bạn nuông chiều bản thân và tận hưởng cuộc sống của mình. Quỹ này bao gồm các khoản như cà phê, xem phim, mua sắm quần áo, du lịch, đăng ký gói Netflix/Spotify… 

Đây là nhóm dễ bị “vung tay quá trán” nhất, nên hãy thật kỷ luật với chúng.

Nhóm 3: Tiết kiệm và đầu tư (Savings/Investments) – 20%

Đây chính là chìa khóa để gia tăng thu nhập cũng như đảm bảo dòng tiền ổn định trong tương lai. Mục này bao gồm quỹ dự phòng khẩn cấp (cho 3-6 tháng sinh hoạt), trả nợ (nếu có) và đầu tư sinh lời. Hãy nhớ một điều rằng, đừng đợi đến lúc dư tiền thì mới tiết kiệm, mà hãy lên kế hoạch và chia riêng khoản này gửi ngay vào Ngân hàng hoặc đầu tư va ngay khi nhận được thu nhập của mình.

Phân bổ chi tiết như thế nào cho hợp lý?

Tại sao cần nắm vững quy tắc này?

Nhiều bạn nghĩ rằng: “Lương ba cọc ba đồng thì quản lý chi tiêu làm gì?”, nhưng đây là một suy nghĩ hoàn toàn sai lầm. Quản lý tài chính là câu chuyện của tư duy và thói quen, không phải là về của số tiền đang nắm giữ. Trước khi nghĩ đến việc quản lý hàng triệu đô la cho các khách hàng lớn hay giấc mơ tự do tài chính, chúng ta phải quản lý thật tốt chiếc ví của chính mình ở hiện tại.

Việc nắm vững quy tắc 50/30/20 sẽ giúp bạn hiểu được sức khỏe tài chính của bản thân, có đủ nguồn tiền để phòng vệ trước các biến động trong tương lai cũng như có đủ vốn để tiếp cận những nguồn đầu tư sinh lời, bao gồm cả đầu tư vào tri thức và phát triển bản thân. 

Tại sao cần nắm vững quy tắc này

Kết luận

Quy tắc 50/30/20 là một quy tắc đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả cho những người mới bắt đầu tìm hiểu về quản lý tài chính cá nhân. Đây không phải là một công thức cứng nhắc, bạn hoàn toàn có thể điều chỉnh thành 60/20/20 hay 40/30/30, tùy vào nhu cầu và tình hình tài chính của bản thân. Điểm cốt lõi nhất của công thức này vẫn là sự kỷ luật và tư duy nhạy bén trước những biến động. Hãy thực hành quy tắc này ngay trên nguồn thu nhập sắp tới của mình, bạn sẽ thấy được sự thay đổi tích cực đấy.

Xem thêm các bài viết: Thông tin CFATin tức thị trườngTổng hợp công thức CFAĐăng ký thi CFAThư viện đầu tư